6. ЛЕКСИКА-ГРАММАТИКАЛЫК МАТЕРИАЛДАРДЫ ӨЗДӨШҮРҮҮ
|
Табыш жөндөмөсү (Винительный падеж) |
Суроосу: Кимди? Эмнени? (Кого? Что?) |
12 варианттуу мүчө: -ны, -ни, -ну, -нү, -ды, -ди, -ду,-дү -ты, -ти, -ту,-тү |
Жандоочтор: карай - по направлению, көздөй – в сторону
|
Мисалы:
атаны, энени, тоону, бөлмөнү, кызды, дептерди, токойду, үйдү, сабакты, мектепти, топту, сүрөттү
Окуучулар мектепти карай жөнөштү (по направлению).
Балдар мектепти көздөй чуркашты (в сторону).
а) Төмөнкү сөздөргө табыш жөндөмөсүнүн мүчөсүн улагыла
шырдак
ала кийиз
боз үй
сайма
тумар
ийне
оймок
ийик
сабоо
Колдонулуучу сөздөр: -ны, -ды, -ти, -ну, -ту, -ни, -ты, -ди, -дү
б)
курак
килем
кайчы
темене
Колдонулуучу сөздөр: -ты, -ны, -ни, -ди
в) Сөз айкаштарын которгула
г) Сөз тизмектери менен конструкция боюнча сүйлөм түзгүлө
1) .
Колдонулуучу сөздөр: апам , мыкты , кооз , жасайт , шырдактарды , Менин
2)
.
Колдонулуучу сөздөр: суу, Ала кийизди, ысык , бышырат, куюп
3)
, .
Колдонулуучу сөздөр: алып, Уздар, жармаңкеге, килемди , токушат, чыгышат
4)
.
Колдонулуучу сөздөр: Ысык-Көлдүн, боз үйдү, тигишет, жээгине
5)
, .
Колдонулуучу сөздөр: Чийди , талаадан, теришет, кургатышат
6)
.
Колдонулуучу сөздөр: куракты , курайт, мыкты, Чоң, апам
7)
.
Колдонулуучу сөздөр: көз тийбесин, такты, Таенем, тумарды, иниме, деп
Макалдарды эсиңерге сактап калгыла
Өнөрүң болсо, өргө чап.
Если у тебя есть умение, скачи вверх (действуй)
Энени көрүп, кыз өсөт,
Эжени көрүп, сиңди өсөт.
Дочь растет, глядя на мать
Младшая сестра растет, глядя на старшую сестру